Następstwa śmierci jednego z małżonków

Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego należące do obojga małżonków, z chwilą śmierci jednego z nich przypada drugiemu. Małżonek ten, jeżeli nie jest członkiem spółdzielni, powinien w terminie 1 roku od dnia śmierci współmałżonka złożyć deklarację członkowską. Małżonkowi zmarłego członka spółdzielni przysługuje roszczenie o przyjęcie w poczet członków spółdzielni.

Powyższe uprawnienie nie narusza uprawnień spadkobierców zmarłego do dziedziczenia wkładu. Data otwarcia spadku jest adekwatna do ustalenia praw spadkobierców do dziedziczonego wkładu (określenia jego waloryzowanej wysokości).

Brak złożenia deklaracji członkowskiej może skutkować czynnościami spółdzielni zmierzającymi do wygaśnięcia prawa. Jeżeli zatem w wyznaczonym terminie deklaracja nie zostanie złożona, spółdzielnia wyznaczy małżonkowi niebędącemu członkiem spółdzielni dodatkowy termin, nie krótszy niż 6 miesięcy, uprzedzając o skutkach, jakie może spowodować jego niezachowanie. Po bezskutecznym upływie tego terminu spółdzielnia może (ale nie musi) podjąć uchwałę o wygaśnięciu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu.

Uchwała o wygaśnięciu prawa odnosi się tylko do żyjącego małżonka, a wkład mieszkaniowy jemu zwracany podlega waloryzacji według daty uprawomocnienia się uchwały o wygaśnięciu prawa. Mimo podjęcia przez spółdzielnię takiej uchwały, małżonkowi temu przysługuje roszczenie o przyjęcie do spółdzielni i zawarcie umowy o ustanowienie spółdzielczego prawa do lokalu, jeżeli w terminie roku od wygaśnięcia prawa złoży deklarację członkowską i pisemne zapewnienie o gotowości zawarcia umowy. Jednakże wówczas jego roszczenie pozostaje w zbiegu z roszczeniem dzieci i innych osób bliskich zamieszkałych wspólnie z byłym członkiem spółdzielni (zmarłym współmałżonkiem). Zgodnie bowiem z postanowieniem art. 15 ust. 2 Ustawy, w wypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego w następstwie niedokonania opisanych powyżej czynności przez małżonka, który nie był członkiem spółdzielni, roszczenie o przyjęcie do spółdzielni i zawarcie umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego przysługuje zamieszkałym razem z byłym członkiem: małżonkowi, dzieciom i innym osobom bliskim.

Dla zachowania przedmiotowych roszczeń osoby te (małżonek, dzieci inne osoby bliskie) muszą w terminie jednego roku złożyć deklaracją członkowską i pisemne zapewnienie o gotowości zawarcia umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do danego lokalu. W razie zgłoszenia się kilku uprawnionych rozstrzyga sąd w postępowaniu nieprocesowym a w przypadku upływu terminu wyznaczonego przez spółdzielnię na wystąpienie do sądu, wyboru dokonuje spółdzielnia.

Jeżeli zaś prawo do mieszkania nie było wspólnym prawem małżonków, śmierć jednego z nich skutkuje powstaniem roszczeń na rzecz drugiego z małżonków, dzieci i innych osób bliskich zgodnie z opisanymi powyżej zasadami wynikającymi z art. 15 ust. 2.

Wygaśnięcie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu

Przyczyny wygaśnięcia:

1) ustanie członkostwa, które ustaje w następujących przypadkach:

1. śmierci członka;
   

członka zmarłego skreśla się (czynność ma charakter techniczny, nie mylić z wykreśleniem) z rejestru członków ze skutkiem od dnia, w którym nastąpiła śmierć;

1. wystąpienia przez członka spółdzielni ze spółdzielni za wypowiedzeniem;
   

wypowiedzenie powinno być dokonane pod rygorem nieważności w formie pisemnej; termin i okres wypowiedzenia określa statut (z reguły wynosi on trzy miesiące); za datę wystąpienia uważa się następny dzień po upływie okresu wypowiedzenia;

1. wykluczenia członka ze spółdzielni;
   

wykluczenie może nastąpić w wypadku, gdy z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa członka spółdzielni dalsze pozostawanie w spółdzielni nie da się pogodzić z postanowieniami statutu spółdzielni lub dobrymi obyczajami. Statut powinien określać bliżej przyczyny wykluczenia; Podstawą wykluczenia członka spółdzielni zajmującego lokal o statusie lokatorskim może być w szczególności:

• używanie lokalu w sposób sprzeczny z umową lub niezgodnie z jego przeznaczenie, mimo pisemnego upomnienia, albo zaniedbywanie obowiązków, dopuszczanie do powstanie szkód lub niszczenie urządzeń wspólnych albo wykraczanie w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu, przez co korzystanie z innych lokali jest uciążliwe;
  
• zwłoka w uiszczaniu opłat za korzystanie z lokalu, mimo uprzedzenia na piśmie o zamiarze wykluczenia i wyznaczeniu dodatkowego, miesięcznego terminu do zapłaty zaległych i bieżących zaległości;
  

1. wykreślenia członka z rejestru członków spółdzielni;
   

członek nie wykonujący obowiązków statutowych z przyczyn przez niego nie zawinionych może być pozbawiony członkostwa przez wykreślenie z rejestru członków spółdzielni; statut powinien określać bliżej przyczyny wykreślenia.

W przypadku, gdy spółdzielcze lokatorskie pr. do lokalu mieszkalnego przysługuje małżonkom, wygaśnięcie prawa następuje z chwilą ustania członkostwa obojga małżonków.

2) podjęcia przez spółdzielnię uchwały o wygaśnięciu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego.

Spółdzielnia może podjąć uchwałę o wygaśnięciu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego w przypadku, gdy:

• małżonkowie po ustaniu (rozwód albo unieważnienie) małżeństwa nie wskażą – w terminie 1 roku – któremu z nich pr. to przypadło bądź nie przedstawią dowodu wszczęcia postępowania o podział tego prawa (czyli sądowy podział majątku). Były małżonek, który nie był członkiem spółdzielni powinien złożyć deklarację członkowską – w terminie 3 miesięcy – od dnia, w którym przypadło mu pr. do lokalu;
  
• po śmierci jednego z małżonków, którym wspólnie przysługiwało takie pr., drugi z małżonków nie będący członkiem spółdzielni nie złoży – w terminie 1 roku – deklaracji członkowskiej.
  

Jeżeli, małżonek, o którym mowa w dwóch powyższych punktach, nie wykona wskazanych tam czynności w terminie, to spółdzielnia musi wyznaczyć mu dodatkowy termin, nie krótszy niż 6 miesięcy,
na dokonanie tej czynności. Po bezskutecznym upływie tego terminu spółdzielnia może podjąć uchwałę o wygaśnięciu prawa.

3) zrzeczenia się prawa przez uprawnionego

(np. przy zamianie lokali w zamian za uzyskanie innego lokalu).

Sposób rozliczenia:

Zwraca się
wkład mieszkaniowy albo jego część, zwaloryzowany wg wartości rynkowej lokalu.
Podlegający zwrotowi wkład mieszkaniowy nie może być wyższy od kwoty, jaką spółdzielnia jest w stanie uzyskać od członka obejmującego dany lokal w trybie przetargu przeprowadzonego przez spółdzielnię. W rozliczeniu tym nie uwzględnia się długu obciążającego członka z tytułu przypadającej na niego części zaciągniętego przez spółdzielnię kredytu na sfinansowanie kosztów budowy danego lokalu wraz z odsetkami.

Roszczenie o wypłatę wkładu lub jego części stanie się wymagalne dopiero z chwilą opróżnienia lokalu przez osobę dotychczas uprawnioną oraz osoby, które prawa swoje od niej wywodzą. Brak podstaw w ustawie do obciążania osób uprawnionych do wkładu kosztami ewentualnej opinii biegłego ustalającego wartość lokalu w celu waloryzacji wkładu mieszkaniowego. Nie mniej jednak uważa się, że możliwość taką może dopuszczać statut (R. Dziczek, Spółdzielnie mieszkaniowe – komentarz). Należy także zakładać, że Spółdzielnia przed wypłatą potrąci sobie jeszcze zaległe i wymagalne należności z tytułu opłat za eksploatację i utrzymanie.

Charakterystyka spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego

Spółdzielcze lokatorskie pr. do lokalu mieszkalnego:

• niezbywalne,
  
• niedziedziczne(dziedziczeniu podlega wkład mieszkaniowy będący odstawą uzyskania prawa, a nie samo prawo),
  
• nie podlegające egzekucji,
  
• może należeć wyłącznie do 1 osoby lub małżonków,
  
• nie może należeć do osoby prawnej,
  
• powstaje z chwilą zawarcia umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego (w formie pisemnej pod rygorem nieważności),
  
• uprawnia do użytkowania lokalu mieszkalnego,
  
• posiłkowo stosujemy przepisy o najmie,
  
• wygasa z chwilą ustania członkostwa.
  
• wynajęcie lokalu nie wymaga zgody spółdzielni,
  
• do ochrony spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie własności,
  
• W przypadku likwidacji, upadłościowego spółdzielni prawo to przekształca się w prawo najmu.
  

Umowa o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego pr. do lokalu mieszkalnego:

• Forma = pisemna pod rygorem nieważności.
  
• Spółdzielnia zobowiązuje się oddać członkowi lokal mieszkalny do używania.
  
• Członek zobowiązuje się: wnieść wkład mieszkaniowy + uiszczać opłaty określone w ustawie i w statucie spółdzielni.
  

Z członkiem oczekującym na ustanowienie prawa spółdzielnia zawiera umowę o budowę lokalu:

• Forma = pisemna pod rygorem nieważności.
  
• ubiegający się o ustanowienie pr. wnosi wkład mieszkaniowy.
  
• Um. powinna zobowiązywać strony do zawarcia, po wybudowaniu lokalu, umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do tego lokalu, a ponadto powinna zawierać:
  

1. zobowiązanie członka spółdzielni do pokrywania kosztów inwestycji w części przypadającej na jego lokal przez wniesienie wkładu mieszkaniowego oraz do uczestniczenia w innych zobowiązaniach spółdzielni związanych z budową - określonych w umowie,
   
2. określenie zakresu rzeczowego robót, które będzie stanowić podstawę ustalenia wysokości kosztów budowy lokalu,
   
3. określenie zasad ustalania wysokości kosztów budowy lokalu,
   
4. inne postanowienia określone w statucie.

Obowiązki spadkobierców dziedziczących spółdzielcze własnościowe pr. do lokalu

Spółdzielcze własnościowe pr. do lokalu jest dziedziczne.

Może należeć do kilku osób, z tym że członkiem spółdzielni może być tylko jedna z nich, (chyba że małżeństwo).

Jeżeli prawo do lokalu przeszło na kilku spadkobierców:

• w terminie 1 roku od dnia otwarcia spadku, spadkobiercy wyznaczają spośród siebie pełnomocnika do czynności zw. z wykonywaniem tego prawa, włącznie z zawarciem w ich imieniu umowy o przeniesienie własności lokalu. Do skuteczności um. o przeniesienie własności lokalu przez pełnomocnika konieczne jest udzielenie pełnomocnictwa w formie aktu notarialnego.
  
• W razie bezskutecznego upływu terminu, na wniosek spadkobierców lub spółdzielni, przedstawiciela wyznaczy sąd w postępowaniu nieprocesowym.
  
• Po bezskutecznym upływie wyznaczonego przez spółdzielnię terminu do wystąpienia do sądu
  wyboru dokonuje spółdzielnia.
  
• Jeżeli zgłosi się kilku uprawnionych rozstrzyga sąd w postępowaniu nieprocesowym.
  

Spółdzielnia nie może odmówić przyjęcia w poczet członków nabywcy prawa, jeżeli odpowiada on wymaganiom statutu. Dotyczy to również spadkobiercy, zapisobiorcy i licytanta (art. 17¹ ust. 6 USM).

Powyższe postanowienia stosuje się odpowiednio w razie śmierci jednego z małżonków, którym spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu przysługiwało wspólnie – dotyczy to sytuacji, w której spadek oprócz małżonka nabył jeszcze co najmniej jeden spadkobierca.

Spadkobiercy mogą również złożyć wniosek o przeniesienie na ich rzecz własności lokalu, do którego przysługuje im spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu i spółdzielnia mieszkaniowa jest obowiązana zawrzeć umowę przeniesienia własności lokalu po dokonaniu:

  1)   spłaty przypadających na ten lokal części zobowiązań spółdzielni związanych z budową, w tym w szczególności odpowiedniej części zadłużenia kredytowego spółdzielni wraz z odsetkami;

1. spłaty zadłużenia z tytułu opłat
   

• Członkowie spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali, są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu;
  
• Osoby niebędące członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali, są obowiązane uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat na takich samych zasadach, jak członkowie spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 5.
  

Spółdzielnia mieszkaniowa zawiera umowę, o której mowa powyżej w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku przez osobę uprawnioną, chyba że nieruchomość posiada nieuregulowany stan prawny w rozumieniu art. 113 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (przez nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym rozumie się nieruchomość, dla której ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić osób, którym przysługują do niej prawa rzeczowe) lub spółdzielni nie przysługuje prawo własności lub użytkowania wieczystego gruntu, na którym wybudowała budynek lub wybudowali go jej poprzednicy prawni.

Nabycie w drodze dziedziczenia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu jest niezależne od uzyskania członkostwa w spółdzielni. Spadkobierca nie musi przystępować do spółdzielni, chociaż ma takie prawo (wyrok TK z dnia 30.03.2004r., K 32/03)

Powyższe regulacje stosuje się odpowiednio do miejsc postojowych w garażach wielostanowiskowych i garażach wolnostojących (art. 17¹⁹ USM).

Egzekucja ze spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu

Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jest ograniczonym prawem rzeczowym, które zgodnie z art. 17² ust. 1 Ustawy z dnia 15.12.2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 4, poz. 27 z późn. zm.) podlega egzekucji. Egzekucji podlega także ekspektatywa własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu.

Do egzekucji ze spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu USM w art. 17¹³ nakazuje odpowiednio stosować przepisy KPC o egzekucji z nieruchomości (art. 921–1003 Kpc). Warunkiem nabycia prawa przez licytanta nie jest już uzyskanie przez niego członkostwa w spółdzielni (zgodnie z wyrokiem TK z 30 marca 2004r.). Na wniosek licytanta spółdzielnia nie może odmówić przyjęcia licytanta w poczet członków spółdzielni, jeżeli odpowiada on wymaganiom statutu.

Jeżeli prawo do lokalu należy do małżonków na zasadzie wspólności ustawowej, wierzyciel członka powinien uzyskać klauzulę wykonalności także przeciwko małżonkowi. Art. 923¹. 
Tytuł wykonawczy wystawiony przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim stanowi podstawę do zajęcia nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego. Dalsze czynności egzekucyjne dopuszczalne są na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przeciwko obojgu małżonkom.

Jeżeli zaś dłużnik zmarł, a nie doszło do działu spadku, wierzyciel powinien uzyskać tytuł wykonawczy przeciwko wszystkim spadkobiercom.

Przebieg egzekucji:

1. Wierzyciel składa wniosek do komornika o wszczęcie egzekucji,
   
2. Komornik wzywa dłużnika do zapłaty w terminie 2 tygodni pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania, [ZAJĘCIE]
   
3. jednocześnie komornik przesyła do sądu wniosek o dokonanie w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji lub o złożenie wniosku do zbioru dokumentów
   
4. Komornik zawiadamia spółdzielnię o wszczęciu post. egzekucyjnego,
   
5. Komornik na wniosek wierzyciela przystępuje do opisu i oszacowania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, dokonując odpowiednich zawiadomień i obwieszczeń najpóźniej 2 tygodnie przed rozpoczęciem,[OPIS I OSZACOWANIE]
   
6. Komornik wyznacza termin I licytacji (cena wywoł. ¾ wartości) ogłasza o tym przez publiczne obwieszczenie,[LICYTACJA] – przystępujący do przetargu – obowiązek złożenia rękojmi w wys. 1/10 części sumy oszacowania.
   

Jeżeli na licytacji nikt nie przystąpił do przetargu, a przedmiotem egzekucji jest własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego lub prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, wierzyciel hipoteczny może przejąć to prawo za cenę nie niższą od trzech czwartych sumy oszacowania; wniosek o przejęcie należy zgłosić w ciągu tygodnia od licytacji. Wierzyciel hipoteczny nie składa rękojmi - art. 982 § 3 kpc).

1. W razie wygrania przetargu przez licytanta sąd wydaje postanowienie o przybiciu,[PRZYBICIE]
   
2. Wyznaczenie II licytacji w razie braku licytantów oraz niezgłoszenia wniosku o przejęcie w myśl art. 982 kpc (cena wywoł. 2/3 sumy oszacowania)
   

Jeżeli również na drugiej licytacji nikt nie przystąpi do przetargu, przejęcie nieruchomości na własność może nastąpić w cenie nie niższej od dwóch trzecich części sumy oszacowania, przy czym prawo przejęcia przysługuje wierzycielowi egzekwującemu i hipotecznemu oraz współwłaścicielowi. Wniosek o przejęcie nieruchomości wierzyciel powinien złożyć sądowi w ciągu tygodnia po licytacji, składając jednocześnie rękojmię, chyba że ustawa go od niej zwalnia.

Jeżeli kilku wierzycieli składa wniosek o przejęcie, pierwszeństwo przysługuje temu, kto zaofiarował cenę wyższą, a przy równych cenach - temu, czyja należność jest większa.

1. Po uprawomocnieniu się przybicia i wykonaniu przez nabywcę warunków licytacyjnych lub postanowienia o ustaleniu ceny nabycia i wpłaceniu całej ceny przez Skarb Państwa sąd wydaje postanowienie o przysądzeniu własności [PRZYSĄDZENIE WŁASNOŚCI]. Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności w katastrze nieruchomości oraz przez wpis w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów. Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności jest także tytułem egzekucyjnym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości. Z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności wszelkie prawa i skutki ujawnienia praw i roszczeń osobistych ciążące na nieruchomości spółdzielczych lokatorskich i własnościowych praw do lokalu przekształcają się odpowiednio w prawo najmu, w prawo odrębnej własności do lokalu albo we własność domu jednorodzinnego. Z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności nabywca wstępuje w prawa i obowiązki dłużnika wynikające ze stosunku najmu i dzierżawy stosownie do przepisów prawa normujących te stosunki w wypadku zbycia rzeczy wynajętej lub wydzierżawionej.
   

Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności wraz z planem podziału sumy uzyskanej z egzekucji jest tytułem do wykreślenia w księdze wieczystej lub w zbiorze dokumentów wszelkich praw, które według planu podziału wygasły.

Na podstawie samego postanowienia o przysądzeniu własności wykreśla się wszystkie hipoteki obciążające nieruchomość, jeżeli w postanowieniu stwierdzono zapłacenie przez nabywcę całej ceny nabycia gotówką.

1. W razie braku nabywców i nieprzejęcia nieruchomości przez wierzyciela egzekwującego i hipotecznego oraz współwłaściciela - sąd wydaje postanowienie o umorzeniu egzekucji.[UMORZENIE] i nowa egzekucja z tej nieruchomości może być wszczęta dopiero po upływie roku
   

Zgodnie z postanowieniem art. 1025 § 4 kpc j- eżeli przedmiotem egzekucji jest własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego lub prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, wierzytelność spółdzielni mieszkaniowej z tytułu nie wniesionego wkładu budowlanego związana z tym prawem ulega zaspokojeniu przed należnością zabezpieczoną na tym prawie hipotecznie.

Powyższe regulacje stosuje się odpowiednio do egzekucji z własnościowego prawa do miejsca postojowego w garażach wielostanowiskowych.    

Przekształcenie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu

• Jeżeli w toku likwidacji, postępowania upadłościowego albo postępowania egzekucyjnego z nieruchomości spółdzielni, nabywcą budynku albo udziału w budynku nie będzie spółdzielnia mieszkaniowa, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu przekształca się w prawo odrębnej własności lokalu lub we własność domu jednorodzinnego.
  
• Na pisemne żądanie członka lub osoby niebędącej członkiem spółdzielni, którym przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, spółdzielnia jest obowiązana zawrzeć umowę przeniesienia własności lokalu po dokonaniu: spłaty przypadających na ten lokal części zobowiązań spółdzielni związanych z budową, w tym w szczególności odpowiedniej części zadłużenia kredytowego spółdzielni wraz z odsetkami; spłaty zadłużenia z tytułu opłat
  
• Spółdzielnia zawiera umowę w terminie 3 m-cy od złożenia wniosku, chyba że nieruchomość posiada nieuregulowany stan prawny (tj. ze względu na brak KW, albo innych dokumentów nie można ustalić osób, którym przysługują do niej prawa rzeczowe).
  

W razie bezczynności spółdzielni można wystąpić do sądu z powództwem na podstawie art. 64 kc w związku z art. 1047 § 1 kpc. Pozew wolny jest od opłaty sądowej, zaś koszty postępowania sądowego pokrywa spółdzielnia. Sąd władny jest wydać orzeczenie, które zastępuje oświadczenie woli spółdzielni o ustanowieniu własności lokalu

Umowa powinna być zawarta w formie aktu notarialnego, a do powstania odrębnej własności lokalu niezbędny jest wpis do KW.

Wynagrodzenie notariusza wynosi 1/4 minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Koszty obciążają osobę, na rzecz której spółdzielnia dokonuje przeniesienia własności lokalu.

 

Po śmierci członka spółdzielni albo osoby niebędącej członkiem spółdzielni, której przysługiwało spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a które to osoby wystąpiły z żądaniem przeniesienia własności określonym w art. 17¹⁴ lub 17¹⁵ (opisane powyżej), ich spadkobiercy mogą żądać przeniesienia na nich własności lokalu lub udziału we współwłasności garażu. W tym przypadku uznaje się, iż wniosek o przeniesienie własności lokalu został złożony w dniu pierwszego wystąpienia z żądaniem przez członka spółdzielni lub osobę niebędącą członkiem spółdzielni, której przysługiwało spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu (art. 48¹ ust. 2 USM)

Kolejnym wymogiem przeniesienia własności lokali jest legitymowanie się przez spółdzielnię prawem własności gruntu lub prawem użytkowania wieczystego gruntu, na którym jest posadowiony budynek lub zespół budynków podlegających podziałowi na odrębne lokale (art. 36 USM)

Z chwilą zawarcia umowy przeniesienia własności lokalu, do którego członkowi albo osobie niebędącej członkiem przysługiwało spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego, w tym spółdzielcze prawo do garażu, hipoteki ustanowione na tych ograniczonych prawach rzeczowych, zgodnie z art. 45 ust. 1 i 2 USM, obciążają nieruchomości powstałe w wyniku zawarcia umowy przeniesienia własności lokalu.

Wierzyciel, którego wierzytelność w dniu zawarcia umowy przeniesienia własności lokalu była zabezpieczona hipoteką na ograniczonym prawie rzeczowym, może dochodzić zaspokojenia z lokalu stanowiącego odrębną własność, powstałą w wyniku zawarcia tej umowy.

Do księgi wieczystej prowadzonej dla ograniczonego prawa rzeczowego stosuje się art. 24¹ ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, który mówi iż w razie przekształcenia własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu lub prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej w prawo odrębnej własności lokalu albo w prawo własności domu jednorodzinnego, księga wieczysta prowadzona dla ograniczonego prawa rzeczowego staje się księgą wieczystą dla nieruchomości, a wpisana w tej księdze hipoteka na ograniczonym prawie rzeczowym staje się hipoteką na nieruchomości.

Wygaśnięcie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu

Wygaśnięcie własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu może nastąpić wskutek:

• Upadłość, likwidacja spółdzielni (a nabywcą budynku nie jest inna spółdzielnia) = spółdzielcze własnościowe pr. przekształca się w pr. odrębnej własności.
  
• zrzeczenia się tego prawa (art. 247kc). Jednostronna rezygnacja z prawa jest bowiem zawsze możliwa, co jest charakterystyczne dla właściwości praw rzeczowych.
  

Prawo obciążone hipoteką = nie wygasa, lecz przechodzi z mocy prawa na spółdzielnię. Spółdzielnia powinna je zbyć w drodze przetargu w terminie 6 m-cy.

W wypadku wygaśnięcia prawa spółdzielnia wypłaca osobie uprawnionej wartość rynkową lokalu (po potrąceniu niewniesionej część wkładu budowlanego i niespłaconego kredytu).

Warunkiem wypłaty jest opróżnienie lokalu.

 

Ustanie członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej nie powoduje już wygaśnięcia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu (zasady te nie dotyczą spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu).

W ciągu 3 m-cy po wygaśnięciu tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego osoby, którym przysługiwało spółdzielcze prawo do lokalu, oraz zamieszkujące w tym lokalu osoby, które prawa swoje od nich wywodzą, są obowiązane do opróżnienia lokalu. Na spółdzielni nie ciąży obowiązek dostarczenia innego lokalu (art. 7 USM)

Przed wygaśnięciem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu zawarcie umowy o ustanowienie tego prawa jest nieważne.

Spółdzielnia może w trybie procesu żądać sprzedaży lokalu w drodze licytacji na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o egzekucji z nieruchomości, przypadku:

1. długotrwałych zaległości z zapłatą opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1, 1¹ i 5 (Członkowie spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali, są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu.Osoby niebędące członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali, są obowiązane uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat na takich samych zasadach, jak członkowie spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 5.Członkowie spółdzielni uczestniczą w kosztach związanych z działalnością społeczną, oświatową i kulturalną prowadzoną przez spółdzielnię, jeżeli uchwała walnego zgromadzenia tak stanowi. Właściciele lokali niebędący członkami oraz osoby niebędące członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali, mogą odpłatnie korzystać z takiej działalności na podstawie umów zawieranych ze spółdzielnią)
   
2. rażącego lub uporczywego wykraczania osoby korzystającej z lokalu przeciwko obowiązującemu porządkowi domowemu albo
   
3. niewłaściwego zachowania tej osoby czyniącego korzystanie z innych lokali lub nieruchomości wspólnej uciążliwym,
   

Właścicielowi, którego lokal został sprzedany, nie przysługuje prawo do lokalu zamiennego.

Z żądaniem, o którym mowa w tym przepisie, występuje zarząd spółdzielni na wniosek rady nadzorczej.

Umowy zawarte przez członka albo osobę nie będącą członkiem spółdzielni, której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, w sprawie korzystania z lokalu lub jego części wygasają najpóźniej z chwilą wygaśnięcia spółdzielczego prawa do tego lokalu.

Wyrok TK nie uchylił jednakże przepisów dotyczących rozliczeń z tytułu wygaśnięcia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. I tak w wypadku wygaśnięcia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu spółdzielnia obowiązana jest uiścić uprawnionemu wartość rynkową tego prawa, jednakże przysługująca uprawnionemu wartość nie może być wyższa od kwoty, jaką spółdzielnia jest w stanie uzyskać od następcy obejmującego dany lokal w trybie przetargu przeprowadzonego przez spółdzielnię, zgodnie z postanowieniami statutu i stosowane są dalsze zapisy art. 17¹¹USM wskazane powyżej.